Struganie metodą Maaga i Sunderlanda

Obecnie koła zębate o zarysie ewolwentowym wykonuje się głównie metodami obwiedniowymi. Zapewniają one uzyskanie wymaganej dokładności oraz dzięki uniwersalności stosowanych narzędzi obróbka jest stosunkowo łatwa. We wszystkich metodach obwiedniowych zarys obrabianego koła jest kształtowany przez odtaczanie, a zatem możliwe jest wykonanie kół o różnych liczbach zębów przy użyciu tego samego narzędzia. Zmniejsza to liczbę stosowanych narzędzi i pozwala na wykonanie zarysów ściśle określonych dla danej liczby zębów i danego kąta przyporu.

OBRÓBKA METODĄ STRUGANIA OBWIEDNIOWEGO

Obróbka struganiem obwiedniowym uzębień kół walcowych o zębach prostych i śrubowych może być realizowana metodą Maaga i Sunderlanda. Ze względu na ograniczoną długośćnarzędzia w obydwu przypadkach obróbka uzębienia jest prowadzona przy przerywanym podziale.

Po nacięciu jednej, dwóch lub trzech podziałek następuje podział, który jest związany z przerwaniem cyklu obróbki i rozłączeniem łańcucha kinematycznego odtaczania.
W metodzie Maaga po zakończeniu obróbki określonej liczby podziałek suwak narzędziowy jest zatrzymywany w krańcowym (górnym lub dolnym) położeniu i koło obrabiane wraz ze stołem przemieszcza się do pozycji, w której następuje początek cyklu bez obrotu. Po skasowaniu luzów cykl się powtarza.

Rys.2. Cykl obróbki koła walcowego metodą Maaga:

W metodzie Sunderlanda po zakończeniu obróbki określonej liczby podziałek następuje wycofanie kolumny z układem skrawającym bez ruchu obrotowego koła. Gdy układ skrawający osiągnie położenie odpowiadające początkowi cyklu oraz po skasowaniu luzów cykl obróbki powtarza się.

Rys.3. Cykl obróbki uzębienia koła walcowego metodą Sunderlanda:

W obrabiarkach Sunderlanda oś koła obrabianego zachowuje położenie poziome, a dwa narzędzia zębatkowe wykonują ruchy przeciwbieżne.

Obróbka metodą Maaga

Metoda ta pozwala kształtować koła zębate o modułach m=1 do 50 mm, średnicach zewnętrznych da=20 do 12000 mm, kącie linii zęba B=0 do 70°. Koła o modułach powyżej 30 mm są obrabiane nożami zębatkowymi jednozębnymi. Narzędzie w kształcie zębatki jest łatwe do wykonania i proste w eksploatacji.

Rys.4. Schemat konstrukcji imaka nożowego strugarek Maaga;

Obróbkę kół o uzębieniu zewnętrznym wykonuje się dwoma sposobami:

Obróbka metodą Sunderlanda

Metoda Sunderlanda znajduje zastosowanie głównie w produkcji kół daszkowych o jednolitych wieńcach. Konstrukcja obrabiarek Sunderlanda pozwala na obróbkę w czasie trwania jednego cyklu międzypodziałowego jednej, dwóch lub trzech podziałek. Obróbka kół daszkowych o jednym wieńcu bez rowka rozdzielającego jest wykonywane przy użyciu specjalnego układu suwaków skrawających o nachyleniu prowadnic pod kątem B=± 30°.

Uzębienia kół daszkowych kształtuje się specjalnymi narzędziami zębatkami o kącie pochylenia linii zęba B=30°. W czasie obróbki uzębienia koła daszkowego suwaki nożowe działają przemiennie
- gdy jeden suwak wykonuje ruch roboczy, to drugi jałowy. Wióry powstające w trakcie skrawania jedna zębatką są odcinane przez drugą zębatkę. Dla wyrównania pracy noży (po obu stronach zarysu) są one szlifowane tak, że kąt natarcia po obu stronach w płaszczyźnie czołowej wynosi 0°.
Struganie metodą Sunderlanda narzędziami o geometrii pokazanej na rysunku wykonuje się przy bardzo zbliżonych parametrach skrawania do tych, jakie występują przy obróbce metodą Maaga.

Rys.5. Zębatka Sunderlnda - kąt natarcia i przyłożenia.

Nastawianie obrabiarek Maaga i Sunderlanda oprócz wzajemnego usytuowania narzędzia i koła obrabianego wymaga doboru przekładni gitarowej podziału (zależnej od liczby zębów koła obrabianego), przekładni odtaczania koła, oraz mechanizmu posuwu ustalającego liczbę ruchów narzędzia na nacięcie jednej podziałki.

Powrót do strony głównej